masinahikanis ohci kwayask ka-kiskēyihtamihk āhkosiwin nakinikākēwin

manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik & āsōskamātowin

nānapō āsōskamātowin ēkwa manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik ka-kahcitinēn miyiwin, māka āhkosiwin nakinikākēwin tēpiyāhk miyopayin ohci manicōs kā-āhkosiwiskākēhk.

āsōskamākēwisāyāwin

  • asici otakikomiwin, kihci-otakikomiwāpinēwin, mikotākwanihk otāhkosiwin kā-ostostotamihk, kipokohtākanēpayiwin, māskikan otakikimowin (ohpanāspinēwin) ēkwa mihcēt kā-wīsakikohtākanēhk.
  • nawac āsōskamākēhk iyikohk manicōsak āhkosiwiskamākēwin. kīspin ayiwāk pēyak ayisiyiniw pēyakwan ē-isi-āhkosiyēk ēkosi ēsa āsōskamākēwin isāyāwin.
  • pēyakwan ka-kī-āhkosowiskākon tāpiskōc manicōsak āhkosiwin.
  • kimiyomahcihon nānitaw nēwo/niyānan kīsikāwa māka tāpwē ka-miywāyāyan nānitaw nisto ē-ispayik kwayask ka-miyomahcihoyan.

manicōsak āhkosiwina

  • namōya tāpwē ayāmakana tāpiskōc āsōskamākēwin āhkosowina
  • namōya isi-āsōskamātowin tāpiskōc āsōskamākēwin āhkosiwina
  • tāpiskōc wīsaki-kotakanaspinēwin ēkwa kotaka kisisowāspinēwina

ēkāwiya ē-miyoskākohk

āpacihtā āhkosiwin nakinikākēwin ēka kakahcitinaman anima ēkāwiya ē-miyoskākohk.

kāsihcihcēwin

kisīpēkina kicihciya ēkosi namōya kīkway āsōskamātowin kakāhcitinēn.

kisisowin

kisisowin anima kīspin kisitēw kiyaw, osām ohci kitāhkosiwin masakay kā-mihkwāk, kā-kistēhk, ēkwa kā-pāstēhk capasis mitihtōkanihk, kikiskēyihtēn ē-wī-kisisoyan. kā-kisisoyan ahpō kitawāsimis kā-kisisot ka-kiskēyihtēn ita ē-ohtinamihk.

kisisowin:

  • ka-wīcihikon kiyawihk ēkā ka-kahcitinaman miyiwin
  • kisisowin ka-kī-ispayihikon nānapō āsōskamākēwin ēkwa manicōs āhkosiwina.

nākatēyimisowin :

  • kisisowin anima ē-miywāsik ka-wīcihikohk kā-kahcitinaman miyaw āhkosiwin. kisisowin ka-kī-ispayihikon nānapō āsōskamākēwin ēkwa manicōs āhkosiwina.
  • ka-kī-otinēn tēyistikwānēwimaskihkiy ahpō sīpinēwimaskihkiy (kā-isi-masinahikātēk ka-isi-otinamihk) kīspin ana otāhkosiw namōya miyomahcihow.
  • kīsowaho asci mīna kitawāsimis ēkā ka-tāhkisiyēk māka namōya ka-kawaciyēk, ayisk kawaciyēko ayiwāk ka-kīsisonāwāw. ka-tāhkastēsik isko 20C ahpō ka-miyotakisiyēk.
  • minihkwē mistahi ē-tāhkākiminihkwēwina. miy ē-tāhkākiminihkwēwina ahpō sīwāpōmiskwamiy kitawāsimis tāhtwāw pēyak tipahikan ispayiki waniskāci.

kīspin ayisiyiniw piko iyikohk ē-itahtopiponēt ēkisisot ahpō ē-mōskopayit ēkwa ē-ayāt ita ē-kī-ayāk mihkwasēwin, sēwēpitamāw Health Link (sēwēpita 811 pīhci Alberta) mahti tānisi kē-tōtaman.

otakikomiwin & siskawēkomēwin

ki-kahcitinēn otakikomiwin ohci āsōskamātowin. nānitaw 200 pitos āsōskamātowina ka-ki-ohcikahcitinēn otakikomowin. awāsisak ka-ki-otakikomiwak ayinānēwāw ahpō mitātahtwāw pēyak askiy. kā-kisi-ohpikicik namōya mihcētwāw kahcitinamwak otakikomiwin ayisk namōya mistahi wihkāc āhkosiwak. āhkosiwinakinikākēwina miyopayinwa ohci otakikowin āhkosowina.

itamahcihowina:

  • nistam, ka-tēyistikwānān, ka-kisison, ēkwa ka-ohcikawāpin, ēkota ohci ka-ohcikawēkomēwin, wīsakikohtākanēwin, ocācāmowin, ēkwa ostostotamowin.
  • akik miskiwanihk ati-wāpisāwinākosici ahpō askihtakonākosici.

ēkā ka-kahcitinamihk :

  • kisīpēkina kicihciya ēkosi namoya ka-āsōskamākān āsōskamātowin ka-kahcitinamihk otakikomowin.
  • kiskinohamawik kitawāsimisak ka-kisīpēkinahkik ocihciyiwāwa.

nākatēyimisowin:

  • mistahi minihkwēhkan nipiy, ita ē-isi-miywēyihtaman.
  • ka-kī-otinēn tēyistikwānēwimaskihkiy ahpō sīpinēwimaskihkiy (kā-isi-masinahikātēk ka-isi-otinamihk) kīspin ana otāhkosiw kā-otakikomit namōya miyomahcihow.
  • kīspin kikisison ahpō kā-nākatēyimat awiyak ē-kisisot, tāpitawi-kisīpēkina kicihciya ēkosi namōya ka-āsōskamākān.
  • ēkā osāwāpō-maskihkiy ahpō ostostotamo-maskihkiy ahpō ētikwē ka-wīcihikon māka namōya āstamihk ka-āhkosin.

kiskēyihtamowin: kāya ōhi maskihkiya kā-miyat oskawāsis ahpō awāsis namōya cēskwa nikotwāsik kā-itahtopiponēt.

kiskēyihtamowin: osāwāpō-maskihkiy ahpō ostostotamo-maskihkiy ahpō ētikwē ēkota kikinikātēw maskihkiy ohci astamihk ka-kisisoyan. kwayask ayamihtā kā-masinahikātēhk ēkwa kakwēhcim maskihkiwowiyanikēw ahpō maskihkiwiyiniw ēkosi namōya ka-osāmi-misiwēpayicikān.

āpacihtā sīwihtākanāpoy miskiwan maskihkiy kīspin ē-itēyikomēht, wāwīs awāsisak ahpō oskawāsisak. āpacihtā otāwākan sīwihtākanāpoy ahpo osīhtamāsok.

ka-mosci-osihtān sīwihtākanāpoy

kīkwāya ka-kikinamihk:

  • 1 minihkwēwiyākanis (240 mL) ē-ākamastēhk nipiy (kīspin kitāpacihtān mosci nipiy kitāpacihtān, ōsah pēyak cipahikanis ka-nānapacihtāyan ēkota ka-tāhkastān isko ka-wiyakihkākamihtēhk)
  • ½ ēmihkwānisis (2.5 g) sīwihtākan
  • ½ ēmihkwānis (2.5 g) ohpihkasikanihkānis

astā ōma kā-osihtāyan ē-kanātahk mōtēyāpiskohk ē-āpacihtāyan pakikawanihkānis, ahpō anihi kā-mākonamihk mōtēyāpisk (ka-kī-atāwān maskihkīwikamikohk). ka-kī-āpacihtān pitapawacikan. nisto kīsikāw oskāya maskihkiy ka-osihtān.

āpacihtā:

  • api ēkwa nāwēskwēyi apisis. kāya pimisini. wēskit pakikawanihkānis, pitapawacikan, ahpō mōtēyāpisk apisis kitēyikomihk. Pēyahtik ka-pahkikawin kitēyikomihk. kihtwām ēkosi itōta kotak kitēyikomihk. pākwaha pakikawanihkānis pākohkwēhonis ahpō kimisāhowinēkin kīsi-āpacihtāyani.

kihci-otakikomiwāpinēwin

kihci-otakikomiwāhpinēwin (ahpō mayimahcihowin) ohci āsōskāmātowin. kā-kisi-ohpikicik kāhayācik kihci-otakikomiwāhpinēwin ka-ki-āsōskamākēwak kotaka nānitaw nisto isko niyānan kisikāwa kā-māciāhkosicik. awāsisak kā-ayācik kihci-otakikomiwāhpinēwin ka-ki-āsōskamākēwak kotaka nānitaw tēpakohp kisikāwa kā-māci-āhkosicik.

itamahcihowina:

  • kisisowin/kawacipayiwin
  • tēyistikwānēwin
  • miscēstatay ahpō kīyaw kā-kītisiwin
  • nēstosimahcihowin
  • wīsakikohtāskanēwin
  • ohcikawēwkomēwin ahpō kipēyikomēwin/cācāmōwin
  • ostostotamowin

ēkā ka-kāhcitinamihk āhkosiwin:

  • tātwāskiy kihci-otakikomiwāpinēwin ohci cīstahikāso.
  • kāsīcihcē, wāwīs awiyak ē-āhkosit ita ē-kī-ayāyan. kiskinohamaw kitawāsimis ohci kisīpēkinicihcēwin.
  • ahkohkwēna kiskowan ēkwa kitōn cācāmoyani ahpō ostostamani.
  • kiskinohamaw kitawāsimis kwayask ka-ahkohkwēhot cācāmoci.

nākatēyimisowin:

  • mistahi minihkwē nipiy
  • misi-āstēsini ahpō pakitin kitawāsimis mistahi ka-āstēsinit. ay-apihkan ahpō ka-ay-apiw kitawāsimis ispī nistam āhkosici ka-āstēsinit ēkwa namōya ka-āsōskamākēhk.
  • ka-kī-otinēn tēyistikwānēwimaskihkiy ahpō sīpinēwimaskihkiy (kā-isi-masinahikātēk ka-isi-otinamihk) ohci kisisowin, tēyistikwānēwin, ēkwa kā-kītisowin.

kihci-otakikomiwāhpinēwin mācipayin māna iyikopiwipisimohk ahpō pawācikanasis tāhtwāskiy ēkwa pōnipayin ayikipisimohk ahpō opiniyawēwipisimohk. āhāspihtawayikohk, kihciotakikomiwāhpinēwin ka-ki-kāhcitinēn kisisowāhpinēwin.

mikot nitakikowāhpinēwin

mikotihk nitakikowāhpinēwin anima kā-kapākipayisik wāsakām mikotihk ēkwa miskīsikohk. mikotihk akikowāhpinēwin anima kā-nipīwākamik kikotihk.

mikotihk akikowāhpinēwin āskaw kikāhcitinēn kā-kīsihotakikomiyan māka mihcēt otakikomiwēwina namōya manicōs āhkosiwin. itāspinēwin mikotihk akikowāhpinēwin ayiwāk ākwana ēkwa ayiwāk ē-ayāhk iyikohk otakikomiwin.

kiskēyihtamowin: anihi isāyāwina kīspin ē-wīsakikohtākanēyan ēkwa/ahpō ē-ostostotaman, nitawāpēna ohci kā-masinahikātēhk ostostotamowin ēkwa/ahpō kihci-otakiomiwāpinēwin.

itamahcihowina:

  • ka-wīsakēyihtēn kīhkwākanihk ahpō kasihtamahcihon, ka-tēyistikwānān, ka-mīpitāhpinān, ka-nēstosin, ka-ostostotēn, ahpō, ka-kisison.
  • kipēyikomēyani ēkwa kitēyikom ē-wāposāwinākosit ahpō ē-askihtakosit ayiwāk mitātaht kīsikāwa ahpō ētikwē ēsa kanitawēyihtēn ahpō ayiwāk mitātaht kīsikāwa ēkosi ahpō ētikwē kinitawēyihtēn āhkosiwin nakinikākēwin.

nākatēyimisowin:

  • ka-kī-otinēn tēyistikwānēwimaskihkiy ahpō sīpinēwimaskihkiy (kā-isi-masinahikātēk ka-isi-otinamihk) ohci kisisowin, tēyistikwānēwin, ēkwa kā-kītisowin.
  • awāsisak ohci, ka-āpacihtāwak sīwihtākanāpoy ahpō siswēyapawacēkēwin ohci mitēyikomēwin (nitawāpēna otakikomiwin/siskawēkomēwin, kā-itasinamihk pāskēkinikan 9); ohci kā-kīsi-ohpikicik, sīwihtākanāpoy nawāc miyopayin.
  • ēkā osihtāskikanēwimaskihckiy ahpō ētikwē ka-wīcihikon māka kēyāpic pēyakwan ka-āhkosin.

kiskēyihta: kāya ōhi maskihkiya ka-miyat oskawāsis ahpō awāsisak namōya nikotwāsik ē-itahtopiponēcik.

kiskēyihta: osihtāskikanēwimaskihkiy ahpō ostostotamōmaskihkiy ahpō ētikwē ēkota kikinikātēw maskihkiy ohci āstamihk ka-kisisoyan. ayamihtā masinahikanisa kwayask maskihkiwowiyanikēw ahpō maskihkiwiyiniw ēkā ka-osām-misiwēpayicikēyan.

nānapō manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik ēkwa āsōskamātowin ka-kī-kāhcitinēn mikotik akikowāhpinēwin (āsōskamātowim nawac iyikohk 200 tahtwāw kāchitinikātēwa).

ē-wīsakikohtākanēt

wīsakikohtākanēwin āskaw mīna kikāhcitinēn otakikomiwin. māwaci iyikohk ē-wīsakikohtākanēhk osām ohci āsōskamātowin. āhkosiwin nakinikākēwin namōya ka-wīcihikon wīsakikohtākanēyani ka-ohcipayik ohci āsōskamātowin.

ātiht wīsakikohtākanēwina ohcipayina Streptococcus manicōsak āhkosiwiskākēwin. kīspin wīsakikohtākanēwin ēkwa ē-siskawēkomēhk, ostostotamowin, pāskēkohtakanēhk, mihkwacāpipayiwin, ahpō ē-sāposowin, ēkosi ētikwē āsōskamātowin ēkwa namōya wīsakikohtākanāspinēwin (strep throat).

kimaskihkiwiyinīm ka-kī-wihtāmāk kīspin ē-wīsakikohtākanāspinēwin ahpō ē-miyiwikotaskwēhk ē-moscikanawāpahtahk.

  • kīspin kiwīsakikohtākanān ohci ostostotamiwin, ohcitaw ētikwē ohci āsoskamākēwin ēkwa namoya kika-nitawēyihtēn kaskahowēwin mēmēcikacikātēwin.
  • kīspin namōya ē-itēyihtākwahk otakikomiwin, kimaskihkīwīnīm ahpō ētikwē ka-miyik kaskahowēwin mēmēcikacikātēwin kakiskēyihtamihk kīspin wīsakikohtākanēwin ohci manicōs āhkosōskākēwin ahpō āsōskamātowin. nitawāpēnikawiyani nānitaw kipēhon 48 tipahikan.
  • nitawāpēnikawiyani namōya kīkway miskikātēhki, ēkosi namōya ka-wīcihikon osām wīsakikohtākanēwin ē-ohcipayik āsōskamātowin.
  • nitawāpēnikawiyani ēkwa ē-āhkosiyan, kimaskihkīyinīm ahpō ētikwē ka-miyik āhkosiwin nakinikākēwin.
  • kotakak pēyakohēwamak namōya kāh-katāc kanitawāpēnihcik kīspin tēpiyā tāpwē āhkositwāwi.

nākatēyimisowin:

  • minihkwē mistahi kīkway kā-minihkwākamik ahpō nipiy
  • ka-kī-otinēn tēyistikwānēwimaskihkiy ahpō sīpinēwimaskihkiy (kā-isimasinahikātēk ka-isi-otinamihk) ohci wīsaskikohtākanēwin ēkwa kisisowin.
  • awāsisak ayiwāk nikotwāsik kā-ispihtisicik ēkwa kā-kīsi-ohpikicik, ahpō ētikwē ka-wīcihikwak ostostotamowi-maskihkīsa.
    kiskēyihta: oskāyisiniwak namōya ta-kī-miyihcik ostostotamowi-maskihkīsa osām ka-atohowak.
  • ayiwāk kā-ispītisicik awāsisak ēkwa kā-kīsi-ohpikicik, ka-sēnkonēwēwak ohci kisākamitēwāpoy ka-miyoskākowak mikohtākanihk. māmawastā ½ ēmihkwānis sīwihtākan asici 1 minihkwēwiyākanis (250 ml) ē-kisākamitēhk nipiy. kāsēnkonēwēhk 10 cipahikanisa. ēkosi ka-itōtēn nēwo/niyānan kīsikāwa.
  • kiya ēkwa kitawāsimis pēyakwan ka-isihtwānāwāw miyomahcihoyēko.

mihtwākay āspinēwin

okotaswahk ohtapikēkamonāpin anima mihtawahk napapikēsiniki isko nāway mikohtākanihk. osām okohtaswahk ē-sākwāsik ohci oskāyisiniwak, ka-kī-kipopayin, wāwīs kā-ostostotahkik. kipopayiwin ka-kī-kāhcitinēn miyiwisēwin piko kakiskēyihtamihk 70-80% awāsisak ka-mihtawākēcik ka-miyāyāwak kiyām ēkā ē-otinahkik āhkosiwin nakinikākēwin. ātiht mihtawākēwina āsōskamātowin ohci ēkwa ātiht ohci manicōsak kā-āhkosiwiskāwēcik. wēhtinā nākatēyimisowin anima kā-wihtamāk kā-isi-nākatēyimisoyan kā-itik maskihkīwiyiniw.

itamahcihowina:

  • kisisowin
  • mihtawākay āspinēwin
  • kā-kisīwēyihtamihikohk

nakinamowin:

  • tāpitawi-kāsihcihcē ēkwa kiskinohamaw kitawāsimis ohci kisipēkinicihcēwin ayisk mihtawakay miyiwin.
  • kāya pakitin kitawāsimis ka-ayāt ita ē-pakitinikātēhk pihtwāwin.
  • kāya kitawāsimis ka-nōnācikēw ē-mēkwāpimisinit.

nākatēyimisowin:

  • ka-kī-otinēn tēyistikwānēwimaskihkiy ahpō sīpinēwimaskihkiy (kā-isi-masinahikātēk ka-isi-otinamihk) ohci wīsakāhpinēwin ēkwa kisisowin.
  • astā ē-kisowāk pahkohkwēhonis akonaha kihtwākahk.
  • ēkā ka-maciskākēmakahk ēkwa ēkā osihtāskikanēwimaskihkiy kiwīcihikon ohci mihtawakay āspinēwin.
  • ohcitaw ahpō ētikwē kimaskihkīwinīm ka-miyik maskihkiya kīsi-nitawāpēnahki kihtawākaya.
  • osām āskaw ēkā ka-miyoskākohk, ēkosi namōya nitawēyicikātēw ta-mēki āhkosiwin nakinikākēwin kāh-kinwēs kā-kīsi-nitawāpēnamihk ohci mihtawākay āspinēwin.

ostostotamowin

māwaci iyikohk kā-ostostahk kākīsi-ohpikicik ēkwa awāsisak ē-kāhcitinahkik āsōskamākēwin isāyāwin (nitawāpēna capasis ota) āhkosiwin nakinikākēwin ka-kī-otinēn ohci ostostotamowin kīspin tēpiyā otāhkosiw ē-kisisowāspinēt ohci manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik ahpō tāpwē ayātwāwi pertussis (naspic ostostotamowin).

itamahcihowina:

  • kisisowin, ostostotamowin, ēkwa wīsakaskanēwin.
  • ostostotamowin akik ka-wāposāwāw ahpō ka-askihtakwāw. namōya wiya tāpwē ē-ayāyan manicōsak āhkosiwin.
  • ahpō ētikwē ka-sihciyēhēwin ka-ayān.
    kiskēyihta: ayāki āsōskamākēwi ohpahanāspinēwin, 45% ayisiyiniwak kēyāpic ostostotamwak awasimē nīso ayamihēwi-kīsikāwa. 25% ayisiyiniwak kēyāpic ostostotamwak awasimē nisto ayāmihēwi-kīsikāwa.

āhkosiwin

ita ka-miskaman

kā-itahtopiponēyan

ita ohci kākāhcitinaman

kipokohtākanēpayiwin

kitohtākan

āsimē ē-piponēcik awāsisak / kā-kīsi-ohpikicik

āsōskamātowin

mikōtākwani otāhkosiwin kā-ostostotamowin

kitohtākan

oskawāsisak

asōskamātowin

ohpanāspinēwin1

yēhēwin ayāpiya (ēmisāki)

āsimē ē-piponēcik awāsisak / kā-kīsi-ohpikicik

asōskamātowin

ohpanas̄pinēwin

yēhēwin ayāpiya (kā-apisāsiki)

apiscawāsisak

asōskamātowin

kisisowāspinēwin

pakitatāmowin

kahkiyaw iyikohk piponēwin

manicōsak kā-āhkosōskākēcik ahpō āsōskamātowin

nāspic ostostotamowin

mikotihk isi ohpanihk

piko iyikohk piponēwin

manicōsak kā-āhkosiwiskākēcikk

 

1 otāhkosiw kinwēs kā-āhkosit ohpanāspinēwiniskaw kāhcitinamwak manicōsak āhkosiwin.

nākatēyimisowin:

  • mistahi minihkwēyani kīkway kanipīwākamik tāpisōc nipiy.
  • ostostotamowimaskihkīsa ahpō ētikwē ka-wīcihik ayiwāk kā-ispihtisicik awāsisak ēkwa kā-kīsi-ohpikicik.
    kiskēyihta: kāya ōhi maskihkiya ka-miyat oskawāsis ahpō awāsis namōya cēskwa nikotwāsik ē-itahtopiponēt.
    kiskēyihta: ostostotamowimaskihkiy ahpō ētikwē kikinikātēw kisisowin maskihkiy. osāwāpōmaskihkiy ahpō ostostotamōmaskihkiy ahpō ētikwē ēkota kikinikātēw maskihkiy ohci astamihk ka-kisisoyan.
  • mosci ostostotamowimaskihkiyisa ahpō ētikwē ka-wīcihikwak ayiwāk kā-ispihtisicik awāsisak ahpō kā-kīsi-ohpikicik. kāya kakwē otina anima manicōsak āhkosiwin osām namōya ka-miyopayin āhkosiwinakinikēwin maskihkiy.
    kiskēyihta: ostostotamōmaskihkīsa namōya ka-kī-miyihcik awāsisak namōya cēskwa nikotwāsik ē-itahtopiponēcik osām kipihkotonipayici.
  • ka-sāpwāpimikawiyan piko mahti kīspin ē-ayāyan kisisowāspinēwin kā-āsōskamātohk. mayaw kā-miskāhk kitāhkosiwin, āhkosiwin nakinikākēwin kimiyikawin.

māyāspinēwina piko sēmāk kanitawāpēnās maskihkīwiyiniw

ōhi āhkosowina piko nitawāpēnās maskihkīwiyiniw ahpō maskihkiwacoskēs.

kisisowin

  • kīspin awāsis ē-nistopīsimwēt ē-kisisot, piko sēmāk ka-nitawāpēnācik.
  • kiyām iyikohk ē-itahtopiponēt awāsis ē-kisisot ēkwa namoya ē-miyomahcihot, piko sēmāk ka-nitawāpēnihcik.
  • kīspin awāsis kisisow ayiwāk nisto kīsikāwa, ka-kīnitawāpēnihcik pāmwayēs 24 tipahikana.

mihtwākay āspinēwin

wāpamahkan maskihkīwiyiniw kīspin awāsis mihtawakayāspinēw ēkwa:

  • kisisocī; ahpō
  • tāpiskōc namōya ē-miyomahcihocik; ahpō
  • ē-mihonākosicik ahpō ē-pahkipayicik nāway wīhtawakāhk; ahpō
  • nīkān ē-ispayiyiki wīhtawakaya; ahpō
  • mihtawakay āspinēwin ē-āhkwak ayiwāk 24 tipahikana āta ē-otinaman tēyistikwānēwimaskihkiy/sīpinēwimaskihkiy.

kā-kīsi-ohpikicik kā-kisisocik ahpō kotaka āhkosiwina kāhcitinamwak ta-kī-wāpamācik maskihkīwiyiniwa ahpō maskihkiwiniwatoskēsa. kīspin ayiwāk itamahcihoci ahpō mistahi ka-isi-ayāt.

ōta Alberta, sēwēpitamaw Health Link (mākona 811) kīspin kīkway kinohtēkiskēyihtēn ahpō namōya ē-kēhcināhoyan tānisi katōtaman.

mosci kiskēyihtamohiwēwin ōhi āhkosiwina ohci awāsisak, nitawāpēna ahs.ca/heal, mosci kiskēyihtamohiwēwina ē-kiskēyihtamohiwēcik Stollery Children’s Hospital.

ka-kiskēyihtēn ē-māyimahcihoyan omisi isāyāyani

kīspin kayak ahpō awiyak ē-nākatēyimat omisi isāyāw, nitawāpam maskihkīwiyiniw semāk.

kisisowin

sēmāk itohtē maskihkīwikamikohk kīspin:

  • ayisiyiniw piko iyikohk ē-itahtopiponēt ē-kisisot wahkēyawēsiw ahpō nēstopayiw (ayimīw ka-waniskāt ahpō ka-wāspāwēsihk) kah-kāh-kihtwām pwākomipayiw, ēkwa ka-sāsītosiw okwayāhk ahpō a-misi-moskipayiw ēkwa namōya ka-miyo-ayāw ka-mākonamihk ita kā-moskopayit (isinākwanwa tāpiskōc ahpihcisowinis).

yēhēwin

sēmāk itohtē maskihkīwikamikohk kīspin:

  • otāhkosiw kiyām iyikohk ē-itahtopiponēt namōya kwayask ē-yēhēht (namōya osām ohci kipēyikomēht).
  • otāhkosiw kīspin ē-cacāstapiyēhēt ahpō namōya ē-papēyahtiki-yēhēht, ahpō ē-wī-pihkonākwanihk otōn, ocihciya, ahpō osita.

omisi isāyāwin

sēmāk itohtē maskihkīwikamikohk kīspin:

  • otāhkosiw piko iyikohk ē-itahtopiponēt ayimīw kawaniskāt ahpō kāwāspāwēsihk ahpō namōya ē-wanēyihtahk, ē-wahkēyawēsihk, ka-kisowitotahk, namōya ē-kī-pōnitēyistikwānēt, kasāsītosiw okwayāhk, māmāsināsow ahpō ē-tahkisit kā-sāminiht.
  • otāhkosiw nohtēyāpākwēci pāstēyiw masakay, pāstēwtonēw, ēkwa kāyōskisit tahkōc ostikwānihk capasis ispayiniy

kotaka isi mayimahcihoyani sēmāk nitawāpamahkan maskihkīwiyiniw ōhi ohci:

  • kīspin otāhkosiw namōya ē-kī-kohcipayicikēt ahpō ē-pakiciwanihk sihkowin.
  • kīspin ohtākosiw ē-māskipayit, namōya ē-kī-waskawīt, ahpō ē-ocipitikot.

kiskēyihtamohiwēwin ohci tēpiyā ka-kiskēyihtamohiwēhk. kākikē, piko ka-itōtaman kā-isi-kiskēyihtaman mahti ka-nitawi-wāmpamiht maskihkiwiyiniw, maskihikiwatoskēs, ahpō maskihkiwiskwēw.

ōta Alberta, sēwēpitamaw Health Link (mākona 811) kīspin kīkway kinohtēkiskēyihtēn ahpō namōya ē-kēhcināhoyan tānisi ka-tōtaman.

ēkāwiya ē-miyoskākohk

kīkwāy anima ēkāwiya ē-miyoskākohk?

  • kā-otinamihk āhkosiwin nakinikākēwin maskihkiy, kīspin kwayask ēkā namōya kwayask, namōya ka-miyoskākon namōya ēkosi ka-ipayihikohk ēkāya kamiyoskākohk, āhkosiwin nakinikākēwin piko ka-āpacihtāhk ispī tāpwē ka-nanātawiskākohk.
  • ēkāwiya ē-miyoskākohk ispī manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik ēkā kākī-nakinikātēhk āta ē-āpacihtāyan āhkosiwin nakinikākēwin manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik ēkā kā-nakinikocik anima maskihkiy ta-kī-miyoskākohk āskaw isiyihkātēw “misi-āhkosiwin”.
  • kīspin manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik namōya nipahik anima ta-kī-miyoskākohk, ēkosi maskihkiy ohci āhkosiwin nakinikākēwin kayāhtē kā-kī-āpacihtāhk namōya ta-kī-miyopayin.
  • kā-miyiwihk ohci manicōsak kā-āhkosiwikākēcik nakinikākēwin āskaw āyiman ka-miyoskākoyan namōya sōskwac ka-kī-wīcihikon. kinwēs ka-kī-āhkosihikon ahpō ka-kī-misiwanācihikon.
  • kiskisi, manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik — namōya kiya! ayisk mīna kā-maskawātisicik ayisiyiniwak ēkā wīhkāc kā-miswēpayicikēcik kā-kī-āhkosiwiskākow ēkāwiya ē-miyoskākohk

āhkosiwin nakinikākēwin namōya mistahi ka-wīcihikon ohci ka-kī-āsōskamākān tāpiskōc ostostotamowina, kihciotakikomiwāpinēwin (mayimahcihowin) ēkwa ohpanāspinēwin (māskikan otakikomiwin). āhkami āpacihtāyani maskihkiy ohci āhkosiwin nakinikākēwin ohci miyiwin namōya ayiwāk kamiyoskākon

tānisi kē-tōtaman?

  • ēkāwiya itēyihta ka-kahcitinaman āhkosiwin nakinikākēwin maskihkiya kīspin kiya ahpō kitawāsimisk otakikomiyēko ahpō ostostotamēyēko mihcēt ōhi āhkosiwina ē-kahcitinamihk āsōskamātowin ēkwa ēkāwiya ka-miyoskākohk namōya ka-miyopayin.
  • kakwēcimāhkan kimaskihkiwiyinīm kīspin kitāhkosiwin kotak awiyak ka-kī-āsōskamawāw ahpō kīspin manicōsak kā-āhkosiwiskākēcik ta-kī-otinaman maskihkiy ohci āhkosiwin nakinikākēwin.
  • sīpēyihta kīspin kiya (ahpō kitawāsimis) kitotakikomināwāw, kitostostotēnāwāw, ahpō ē-wīsakikohtākanēyēk. māmawaci āsōskamākēwin āhkosiwina nānitaw nēwo ahpō niyānan kīsikāwa pāmwayēs ka-miyomahcihoyan ēkwa nisto ispayiki kwayask ka-miyomahcihoyan
  • ispī kā-otakikomiyan ahpō kā-mayimahcihoyan kā-pimipayik, kāsihcihcē kah-kiyipa ēkā ka-āhkosiyan. omisi kwayask isi-kāsīcihcēwin ōta masinahikātēw kotak pāskēkinikanihk.

ēkāwiya kakwē-kahcitina misi-āhkosiwin kwayask otina āhkosiwin nakinikākēwin!

kāsihcihcēwin

kisīpēkina kicihciya ēkosi namōya kīkway āsōskamātowin kakāhcitinēn.

80% kākikē kā-ihtakohki āhkosiwina ē-moscihāsōskamātohk micihciya ohci.

tānispī ka-kāsihcihcēyan:

  • pāmwayēs ka-mīcisohk
  • pāmwayēs, mēkwā, ēkwa kā-kīsi-mīcisohk
  • pāmwayēs nōhawasowin
  • kīsi-nahapiyani ahpō kīsi-wīcihaci awāsis ē-nahapit
  • pāmwayēs ahpō kīsi-ātāsiyānahaci awāsis ahpō iskwēw nākatēyimisowin kā-āpacihtācik
  • kīsi-sinihkēyikohmēyani ahpō awāsis ē-sinihkēyikohmēnat
  • kīko āpacihcikana awiyak kotak ē-kīsi-nīswāpacihtāyēk
  • pāmwayēs kikiskaman ahpō kēcikonaman anihi miskīsikohk kā-āpcihtāhk ohci kwayask ka-wāpihk
  • pāmwayēs ēkwa kīsi-wīcihaci otāhkosiw
  • kīsi-sāminaci ahpō kīsi-asamaci pisiskiw, ahpō ē-nākatēyihtaman pisiskiw omīsīwin
  • pāmwayēs ahpō kīsi-kisīpēkāpitēhoyani

tānisi ka-isi-kāsihcihcēhk:

  1. āpacih kisīpēkinikan ēkwa nipiy. mosci-āpacihtāyani nipiy namōya ka-nipahtān āsōskātowina.
  2. sāpopatâ kicihciya.
  3. āpacih mosci-kisīpēkinikan. kāya āpacih kisīpēkinikan ohci ēkā ka-āsōskamātohk.
  4. sinikona kicihciya nīsitanaw cipahikanisa (ahpō isko kīsi-nikamoyani wāsē, wāsē, acāhkos). sinikona kahkiyaw kicihcīyisa asici ayakaskicihcān, tāway micihcēsa, misicēhcān, mispiskwana, kispisona, wanaskocihcāna, ēkwa maskasiyak.
  5. kāh-kihtwām sāpopatā kicihciya nānitaw mitātaht cipahikanisis.
  6. pāsa kicihciya ē-āpacihtāyan ē-kanātahk kāsihkwēhon.

tānisi kē-tōtaman:

  • ohcitaw maskihkīwiyiniw, mīpit omaskihkīwiyiniw, maskihkīhatoskēwiyiniw, ēkwa onanātawihowēw ka-kisīpēkinicihcēcik pāmwayēs nitawāpēnāski ahpō kitawāsimis.
  • kēhcināho ē-ayāwiht mosci-kisīpēkinikan nahapiwikamikohk kitawāsimis okiskinohamākosiwikamikohk ēkwa kitatoskēwinihk.
  • kēhcināho ita awāsisak ka-nākatēyimihcik ē-ayācik ita kā-kīsi-ohpikicik ēkwa awāsisak ka-kisīpēkinahkik ocihciyiwāwa.
  • āpacih mosci-kisīpēkinikan. mosci-kisīpēkinikan pēyakwan isi-miyopayiw tāpiskōc kisīpēkinikan ohci ēkā kā-āsōskamākēhk. kisīpēkinikan ohci ēkā ka-āsōskamātohk namōya tāpwē mamihcimikāsōw ka-nakināt manicōsa ka-āhkosiwikākēcik ēkwa namōya ayiwāk miyosiw iyikohk mosci-kisīpēkinikan.
  • kiskinowāpahtihiwēwin.

Share the Guide

Facebook
Twitter
Email
WhatsApp